Archiwa tagu: sondaze

Sondaże a zniekształcanie rzeczywistości

Na portalu gazeta.pl w zeszłym tygodniu pojawił się artykuł pod wdzięcznym tytułem „Jak sondaże mogą zniekształcać rzeczywistość„. W oparciu o badania przeprowadzone przez studentów SWPS autorzy szokują nas niebywałym odkryciem: sposób zadania pytania w ankiecie może wpływać na jej wyniki. Piszę w sposób ironiczny, bo z uśmiechem czytam tego typu rewelacje. Opisywane jako sensacyjne odkrycie – podczas gdy każdy student socjologii na zajęciach o metodologii badań społecznych poznaje szereg czynników (sposób zadania pytania, użyta skala, umiejscowienie w kwestionariuszu, długość kafeterii, kontekst w jakim umieszczone jest pytanie, sposób przeprowadzania wywiadu i tak dalej…), które mogą/mają wpływ na wyniki uzyskane z badania.

Przyjrzyjmy się przez chwilę jeszcze fragmentowi tekstu, w którym opisywane jest przeprowadzone badanie.

Moje największe zastrzeżenie co do wnioskowania autorów badań dotyczy faktu, iż w swoim badaniu de facto pytali respondentów nie o ich opinię lecz o wiedzę. Większość Polaków pewnie nie ma pojęcia ile średnio godzin spędza dziennie przeciętny Polak przed telewizorem – dlatego odpowiadając na takie pytanie zwyczajnie próbuje zgadnąć. Podświadomie jednak ludziom nie zależy na oszacowaniu dobrego wyniku – będą się w pierwszej kolejności bronić przed udzieleniem złej odpowiedzi, która mogłaby świadczyć o ich ignorancji (tak to wygląda w dużym uproszczeniu u wiele osób – nie piszę, że u wszystkich!). Aby uniknąć złej odpowiedzi patrzą na skalę i starają się raczej unikać skrajnych odpowiedzi. Tak jak ad hoc bym tłumaczył różnice w wynikach dwóch badań.

Dlatego z ostrożnością podchodziłbym do takiego uogólnienia jakie poczynili autorzy tego badania.

Ciekawy serwis OFBOR-u na temat sondaży przedwyborczych

Osobom śledzącym z zainteresowaniem ukazujące się sondaże przedwyborcze polecam serwis przygotowany przez OFBOR: http://www.wybory2011.ofbor.pl

Można tam znaleźć dane z sondaży realizowanych przez 4 instytuty badawcze:  Fundację CBOS, Gfk Polonia, MillwardBrown – SMG/KRC oraz TNS OBOP. Dane są przedstawione w przystępny sposób na wykresach multimedialnych. Po najechaniu kursorem na daną linię otrzymujemy informację o tym jaka agencja przeprowadzała badanie, jaka była metodologia, kiedy przeprowadzano to badanie. Prócz tego możemy dowolnie wybierać partie, których wynikami jesteśmy zainteresowani. Co jest również przydatne wprowadzono możliwość procentowania do różnych grup – do całej populacji oraz tylko do osób, które deklarują udział w wyborach. Naturalnie w portalu można też znaleźć skrócony opis metodologii zbierania danych stosowany przez różne agencje.

Zazwyczaj w dyskusjach na temat sondaży przedwyborczych, w których dominuje negatywny ton, podnosi się argument, że wyniki osiągane przez różne partie zależą od instytutu, który przeprowadza badanie.  Patrząc na wyniki 4 najpopularniejszych partii: PO, PiS-u, SLD oraz PSL-u, wygląda na to, że z sondażu na sondaż (mimo różnych agencji badawczych) wyniki dla PiS, SLD oraz PSL są stabilne (w granicach błędu statystycznego). Zmienne są natomiast prognozy dotyczące Platformy Obywatelskiej. Na pierwszy rzut oka można sformułować hipotezę ad hoc, iż znaczenie może mieć tutaj metoda zbierania danych. PO osiąga niższe wyniki w badaniach przeprowadzanych metodą CATI (wywiady telefoniczne) niż w sondażach, w których ankieter twarzą w twarz rozmawia z badanym. Trudno od razu określić jaka może być tego przyczyna, ale być może chodzi tutaj o efekt poprawności politycznej (część osób może uważać, że w społecznej opinii PO jest tą partią, na którą powinno się głosować, stąd chcąc dobrze wypaść przed ankieterem, z którym się rozmawia twarzą w twarz deklarują głosowanie na tę partię).

Brawa dla OFBOR-u za ciekawy pomysł na serwis oraz profesjonalną jego realizację. Portal ten może być przydatny również dla studentów i pracowników naukowych, którzy mogą wykorzystać zebrane dane do swoich badań.

Czy Polacy wierzą sondażom?

Czy Polacy wierzą sondażom? Czy wierzą, że ankietowani są szczerze w swoich odpowiedziach? Czy zdaniem Polaków zamawiający badanie może mieć wpływ na jego wyniki?

Na te oraz inne pytania poznacie odpowiedź jeśli sięgnięcie po (bezpłatny) raport z przeprowadzonego w kwietniu bieżącego roku badania przez CBOS – link do raportu.